Najważniejszym czynnikiem wpływającym na zachowania uczestników ruchu jest postrzeganie przestrzeni ruchu, stąd bardziej jednoznaczny i zrozumiały musi być zbiór informacji opisujący dany ruch. Umożliwia to łatwiejsze i szybsze podejmowanie decyzji przez np. kierującego pojazdem lub pieszego. Dlatego tak ważną rolę odgrywają znaki drogowe w przekazie informacji umożliwiając w ten sposób sprawny i bezpieczny „przebieg” ruchu. Podsumowując, mają one na celu: regulowanie i prowadzenie ruchu a także ostrzeganie i informowanie. Każdy znak drogowy ma „zakodowaną” informację, do odbioru, której wymagana jest wiedza, dzięki której odczytujemy jego znaczenie a następnie podejmujemy odpowiednie decyzję. Aby ułatwić przekaz informacji i by był on czytelniejszy szczególną uwagę zwraca się na następujące elementy: wielkość, wymiary, widoczność, z czym związana jest kolorystyka, odblaskowość i miejsce lokalizacji (szczegółowiej opisane w innym artykule).
Wielkość znaków drogowych
Wielkość znaku jest bardzo ważna, ponieważ zwraca ona uwagę obserwatora i przekazuje mu w jednoznaczny sposób informacje, dlatego powinna być ona dobrana według klasy technicznej i administracyjnej oraz rodzaju drogi a także miejsca lokalizacji.
Wyróżniamy pięć grup wielkość znaków drogowych:
Tabela 1. Rodzaje wielkości znaków i miejsca usytuowania
| Rodzaj wielkości znaków | Klasa i rodzaj drogi, miejsce usytuowania |
| Znaki wielkie (W) |
|
| Znaki duże (D) |
|
| Znaki średnie (S) |
|
| Znaki małe (M) |
|
| Znaki mini (Ml) |
|
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, że:
- Przy oznakowaniu robót prowadzonych w pasie drogowym stosuje sie znaki o jedna grupę wielkości wyższa niż stosowane na danym odcinku drogi (z wyjątkiem robót prowadzonych w pasie drogowym autostrad, gdzie stosuje się znaki wielkie).
- Znaki A-7, B-20 powinny mięć taka sama grupę wielkości jak znaki na drodze z pierwszeństwem przejazdu, jednak nie mniejsza niż znaki średnie.
- Znaki nakazu C-9, C-10, C-11 umieszczane w miejscach przejść dla pieszych, w zależności od warunków widoczności, mogą być stosowane w grupach wielkości niższych niż obowiązujące na danej drodze.
- Jeżeli w opisach szczegółowych wymiary znaków lub tabliczek nie są podane w zależności od grupy wielkości znaków, wówczas ten znak
Wymiary znaków drogowych
Wymiary znaków drogowych ustala się biorąc pod uwagę widoczność a także względy estetyczne i oszczędnościowe, ponieważ są to odmienne kryteria ustalono standardowe wymiary znaków, dopuszczalne są odstępstwa w zależności od miejsca lokalizacji. Wymiarów zostały określone w szczegółowych opisach znaków. Wymiary znaków kategorii E zależą od przyjętej wysokości pisma, rodzaju i wielkości symboli oraz długości i liczby nazw miejscowości na nich umieszczanych, zgodnie z zasadami podanymi w opisach szczegółowych. Wymiary znaków kategorii F, G i tabliczek T oraz szczegółowe wymiary wszystkich znaków podane są w opisach szczegółowych.
Tabela 2. Podstawowe wymiary znaków kategorii A, B, C i D (wymiary podano w mm)
| Grypa znaków | Symbol | Kategorie znaków | ||||
| A | B | C | D | |||
| Ostrzegawcze | Nakazu | Zakazu | Informacyjne | |||
| Długość boku | Średnica | Długość podstawy | Wysokość (n=0,1,2) | |||
| Wielkie | W | 1200 | 1000 | 1200 | 1200+300n | |
| Duże | D | 1050 | 900 | 900 | 900+225n | |
| Średnie | S | 900 | 800 | 600 | 600+150n | |
| Małe | M | 750 | 600 | 600 | 600+150n | |
| Mini | MI | 600 | 400 | 400 | 400+10 | |
Uwaga: Wielkości te nie dotyczą znaków w związku z zabezpieczeniem miejsca wypadku drogowego.
Rys 1. Przykłady wielkości znaków w programie GA Znaki
Widoczność znaków drogowych
Widoczność znaku musi być zapewniona w każdych warunkach, ponieważ im szybsza identyfikacja treści tym osoba kierująca pojazdem ma więcej czasu na interpretacje, podjęcie odpowiedniej decyzji a także wykonanie prawidłowych czynności. Rola znaków drogowych wzrasta w warunkach gorszej widoczności kierowca ma ograniczone możliwości wizualne oceny drogi i rozwiązań organizacyjnych ruchu. Dlatego znaki powinny przyciągać uwagę, cechować się czytelnością i rozpoznawalnością. Uzyskuje się to poprzez zastosowanie standardowych kolorów, kształtów, symboli i wymiarów. Kolorystyka odpowiada ustalonemu porządkowi:
- Czerwony – Zakaz
- Żółty – Ostrzeżenie
- Zielony, Niebieski – Zezwolenie
Typy materiałów odblaskowych do stosowania w zależności od miejsca ich lokalizacji i klasy drogi przedstawiono w tabeli 3.
Tabela 3. Typy folii odblaskowej użytej na lica znaków w zależności od lokalizacji znaku drogowego — wymagania minimalne
| Usytuowanie znaku | Drogi krajowe | Drogi wojewódzkie | Drogi powiatowe i gminne | |||
| autostrady i drogi ekspresowe | drogi dwujezdniowe | drogi jednojezdniowe miedzynarodowe | inne drogi jednojezdniowe | |||
| obok jezdni | 2 | 2 | 2 | 1(*) | 1(*) | 1(*) |
| nad jezdnia | pryzmatyczna | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
(*) W przypadku znaków A-7, B-2, B-20, D-6, D-6a, D-6b obowiązuje stosowanie folii odblaskowych typu 2. Dla znaków szlaków rowerowych oraz znaków dla kierujących pojazdami wojskowymi dopuszcza sie stosowanie folii odblaskowych typu 1 na wszystkich drogach
- Do wykonywania lic znaków stosowanych do oznakowania robót prowadzonych w pasie drogowym stosuje się folie odblaskowa typu 2 lub folie pryzmatyczna.
- Do wykonywania lic znaków umieszczanych nad jezdnia na autostradach i drogach ekspresowych stosuje się folie pryzmatyczna. Zaleca się stosowanie folii pryzmatycznej do wykonywania lic tablic przeddrogowskazowych i drogowskazów umieszczanych obok jezdni na autostradach i drogach ekspresowych oraz znaków umieszczanych nad jezdnia na drogach krajowych i wojewódzkich. Odwrotna strona tarczy znaku i tabliczki, jeżeli nie jest wykorzystana do umieszczenia znaku dla jadących z przeciwnego kierunku, powinna mieć barwę szara. Na odwrotnej stronie tarczy znaku należy umieścić informacje zawierające dane identyfikujące producenta znaku, typ folii odblaskowej użytej do wykonania lica znaku, miesiąc i rok produkcji znaku. Dopuszcza się stosowanie folii pryzmatycznej odblaskowo-fluorescencyjnej żółto-zielonej lub pomarańczowej do wykonania lic znaków odblaskowych: A-10, A-14, A-17 i A-30 oraz tabliczki T-27 zlokalizowanych w miejscach szczególnie niebezpiecznych bądź o dużej wypadkowości. Dopuszcza się wykonywanie lic znaków D-6, D-6a i D-6b na tle folii pryzmatycznej odblaskowo-fluorescencyjnej żółto-zielonej lub pomarańczowej.
Widoczność znaków drogowych w nocy i przy gorszych warunkach atmosferycznych.
W celu zapewnienia dobrej widoczności znaków w różnych warunkach oświetlenia, atmosferycznych a także nocy stosuje się oświetlenie (podświetlenie) i odblaski. Pierwsza metoda wymaga doprowadzenia energii elektrycznej stąd często wykonywana jest na terenach miast. Rzadko wykorzystywanym rozwiązaniem jest stosowanie alternatywnych źródeł tworzących energię elektryczną takich jak wiatraki i panele słoneczne, dlatego stosowane są w najbardziej niebezpiecznych miejscach drogi. Najczęściej stosowane są odblaski na terenach zabudowy jak i poza nią. Oceniamy odblaskowość na podstawie:
– współczynnika luminacji wyrażającego stosunek luminacji danej powierzchni w określonym kierunku do luminacji idealnego rozpraszacza oświetlonego
– powierzchniowego współczynnika odblasku wyrażającego stosunek światłości powierzchni odblaskowej w kierunku obserwacji do natężenia oświetlenia przy powierzchni odblaskowej. Wartość określa się na podstawie kąta oświetlenia i obserwacji, jednostką jest [ cd/lx·m2] .
Wymagane są minimalne wartości tego współczynnika w warunkach technicznych.
Odblaskowość powinna spełniać następujące wymagania:
- Czytelność z odległości umożliwiającej identyfikacje znaku
- Brak rażenia
- Podczas opadów utrata tylko 25% odblasku
- Samooczyszczenie
Bibliografia:
1. Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Dz.U. Nr 58 z dnia 26 czerwca 1999 r. poz. 622. – Załącznika 1 – Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach.
765qwerty765




Oznakowanie pionowe
Znaki zakazu
Znaki nakazu
Znaki informacyjne
Znaki kierunku
Znaki uzupełniające
Tabliczki
Znaki dodatkowe
Znaki poziome
Linie krawędziowe
Strzałki
Znaki poprzeczne
Znaki uzupełniające
Elementy odblaskowe
Liternictwo
Urządzenia BRD
Obiekty w skrajni drogi
Ruch pieszych i rowerzystów
Zamykanie drogi dla ruchu
Aktywne urządzenia BRD
Ograniczanie prędkości
Lustra i osłony
Prace w pasie drogowym
Sygnalizatory wiatru
Sygnalizacja świetlna
Program sygnalizacji